Ana Sayfa / Kemoterapi Rehberi / Kemoterapi Nasıl Uygulanır?
kemoterapi uygulama yolları

Kemoterapi Nasıl Uygulanır?

Kemoterapi, vücutta ortaya çıkan hastalığı iyileştirmek için yapılan tedavi uygulamalarından birinin adıdır. Sitotoksik tedavi yöntemi olarak bilinen kemoterapi kanserli hücrelerin sayısını normal düzeye indirmek için yapılmaktadır. Kanser hastalarının iyileşme sürecinde kemoterapi tedavisine ihtiyaçları olmaktadır.

Tamamen iyileşme, ekleme tedavi, yayılmayı yavaşlatma ve tekrarı önleme amacı olan kemoterapi uygulamasının insan vücuduna çok yönlü etkisi bulunmaktadır. Bu nedenle pek çok kişi tarafından korkulan bir tedavi yöntemi olarak bilinmektedir. Süreç içerisinde hastaya kullandırılan ilaçlar, vücudunun tepki göstermesine neden olmaktadır. Bu sürecin sancılı geçmesinin temel nedeni budur.

Kemoterapi Öncesinde Yapılan Uygulamalar Nelerdir?

Kemoterapi tedavisine başlamadan önce hastanın bilmesi gereken bazı detaylar bulunmaktadır. Hastalığın ilerleme süreci, kaçıncı evrede olduğu, hangi evrelerden geçeceği ve tedavi yöntemi bilinmesi gereken bilgilerdir. Kemoterapi öncesinde hastaya bilgisayarlı tomografi uygulaması yapılmaktadır. Sonrasında magnetik rezonans görüntüleme gibi tarama testleri ve kan tahlilleri incelenmektedir. Bu yapılan testlerle hastanın durumu kontrol altına alınmakta, kemoterapiye nasıl cevap vereceği tespit edilmektedir.

Kanser hücrelerinin ve kitlesinin durumu tespit edildikten sonra uygulamaya başlanmakta, hastanın rızasıyla tedavi sürecine girilmektedir.

Kemoterapi Nasıl Uygulanır?

Kemoterapinin birbirinden farklı verilme yöntemleri vardır. Ağız ilaçları ile verilenler, enjeksiyon ile verilenler, kan dolaşımı yoluyla verilenler bunlardan yalnızca birkaç tanesidir. Bunlarla beraber hastanın ve hastalığın durumuna bağlı olarak evde ve hastanede verilen kemoterapi uygulamaları da farklılık göstermektedir.

Kemoterapi kürler şeklinde uygulanan bir tedavi yöntemidir. Hastanın durumuna bağlı olarak 4, 6 ve 8 ayrı kür şeklinde düzenlenmektedir. Hasta, 4.kürün sonunda iyileşme göstermeye başlamışsa tedavinin seyri değiştirilmektedir. Her kürde bir hafta ilaç uygulaması yapılmakta 3 hafta dinlenme süresi tanınmaktadır. Bu uygulama ile hastanın vücudunun tedavi için hazırlanması amaçlanmaktadır.

Oral Yolla Kemoterapi Nasıl Uygulanır?

Kemoterapi tedavisinin ağız yoluyla alınmış versiyonuna oral yolla alınan kemoterapi ismi verilmektedir. Hastaya kapsül, hap, tablet veyahut sıvı ilaçlar verilmekte ve bunları alması ile tedavi sürdürülmektedir.

Hastanın yuttuğu ilaçlarda mide asidi sayesinde açığa çıkan bir madde salgılanır. Vücutta bulunan kanserli hücrelerle savaşan bu madde, kemoterapi ile iyileşmeyi sağlamaktadır. Kimi terapi ilaçları bu şekilde hızlı etki ederken ağızdan alınan bazı ilaçlar daha geç etki etmektedir. Doz doz alınan ve belli bir süre sonra bırakılan bu ilaçlar çok daha etkili ve güçlüdür.

Oral yolla verilen ilaçlar yutma ve emme olarak ikiye ayrılırlar. Yutulanların yanında dil altında emilmesi gereken ilaçlar da bulunmaktadır. Dilin altına alınan bu ilaçlar hızla emilime geçer ve vücudun dolaşım sistemine karışırlar.

Enjeksiyon İle Kemoterapi Nasıl Uygulanır?

Kemoterapi tedavisinin iğne ile yapılması durumuna enjeksiyon uygulaması adı verilmektedir. Enjeksiyon uygulamasında hastanın derisinin altından ilaç enjekte edilmektedir. Subkütan enjeksiyonu olarak bilinen bu yöntemde iğne, kas ve deri arasındaki boşluğa uygulanmaktadır. Kas tabakasına uygulanmaması gereken özel ilaçlar kullanılmaktadır.

Kimi kanser çeşitlerinde onkologların ilk tercihlerinden biri olan subkütan enjeksiyon risk oranı düşük bir uygulamadır.

İntra-Kas Kemoterapi Nasıl Uygulanır?

İntra-kas uygulaması, kemoterapinin kaslar üzerinden ilerlemesi durumudur. Kas içi için özel hazırlanan enjeksiyonlar, kas tabakasına aktarılmaktadır. Deri altı enjeksiyonlarından farklı olarak daha güçlü ve büyük iğnelerin kullanıldığı bilinmektedir. Ağız yoluyla alınan ilaçlara nazaran çok daha hızlı olan intra-kas ilaçları, süreci hızlandırmaktadır. Ne var ki bu ilaçların da kimi zaman risk belirtisi taşıdığı bilinmektedir.

Birçok kemoterapi ilacının kimyasal içerikleri çok güçlüdür. Bu nedenle hastanın kaslarında kalıcı hasar bırakmaması için bu yönteme çok sık başvurulmamaktadır. Özellikle trombositleri düşük olan hastalarda bu tedavi çok dikkatli yapılmaktadır. Kanamaya neden olduğunda istenmeyen komplikasyonlar ortaya çıkabilmektedir.

Damar Yoluyla Kemoterapi Nasıl Uygulanır?

Tedavi sürecinde hastanın damar yolu ile ilaç verilmesi durumuna intravenöz adı verilmektedir. Kemoterapinin en yaygın uygulanma durumu bu dur. Hastaların iyileşme sürecine hızla katkı sağlayan bu yöntem, kan dolaşımı yoluyla ilacın emilmesinden oluşur. Kana hızlı karışan ilaçlar istenen sonucun kazanılmasına yardımcı olmaktadır.

Doz doz enjekte edilen ilaçlarda dozlar kimi zaman birkaç dakika kimi zaman birkaç saat boyunca uygulanmaktadır. Haftada birkaç kez verilen ilaçlar olduğu gibi günün belli saatlerinde verilmesi gereken ilaçlar da bulunmaktadır. Bu nedenle taşınabilir pompalarla uygulama durumu da söz konusu olmaktadır.

Tünelli ve Tünelsiz Kateter ile Damar Yolu Kemoterapi Uygulaması

Doğrudan deriden uygulanan tünelsiz kateter uygulamalarında kalpteki sağ atriyumun girişi amaçlanmaktadır. Herhangi bir cerrahi müdahale olmadan yatakta da rahatlıkla yapılabilen bu uygulama en acil durumlarda yapılmalıdır. Aksi halde vücutta enfeksiyon riski oldukça yüksektir. Dikkatli bakım, sık sık pansuman gerektiği unutulmadan yapılmalıdır.

Tünelli kateterler ise göğsün ortasından deriden geçirilmektedirler. Deriden ilerleyerek kalpteki sağ atriyumun bölgesine ulaşılır. Kateterin olduğu noktada sabit kalması için skar dokusu oluşturulur. Bu doku ile beraber kateter aylarca, yıllarca olduğu yerde kalabilmektedir. Bakım ve pansuman gerektiren bu işlem oldukça dikkat istemektedir.

Beyin Sıvısından Kemoterapi Nasıl Uygulanır?

İntratekal olarak da bilinen kemoterapi uygulamalarından biri beyin aracılığı ile yapılmaktadır. İlacın beyin omurilik sıvısına karışabilmesi için kan- beyin bariyerine ulaşılmaktadır. Kafa derisinin cilt altı dokusuna uygulanan ilaçlarla hastanın tedaviye en hızlı yolla ulaşması amaçlanmaktadır. Bu yöntemin çoğunlukla akut lösemilerde uygulandığı bilinmektedir. Akut lösemi dışında pek çok kemoterapi tedavisi denenmiş ve başarılı olunamamışsa daha sonra bu yönteme başvurulması gerekmektedir.

Karın Boşluğuna Kemoterapi Nasıl Uygulanır?

Kimi kanser türlerinde kemoterapinin doğrudan karın boşluğuna enjekte edilmesi gerekmektedir. Kateter karın boşluğunun içerisine yerleştirilir, organlara veyahut mideye değil doğrudan boşluğa ilaç salınımı başlatılır. İlacın dağılımını kolaylaştırmak için hastanın sırt üstü, yatay pozisyonda olması önerilmektedir. Kimi zaman ilacın yayılması için birkaç saat beklenir. Uygulanan bu yöntemde organların yayılan ilaçla beraber yıkanması amaçlanmaktadır. Her ne kadar kanser tedavileri arasında yer alsa da kanserli hücre sayısını azaltmadığı için bu uygulamanın şüpheli olduğu düşünülmektedir.

Karın boşluğundan ilaç verebilmek için tek seferlik geçici kateterler kullanılmaktadır. Bunun yanında tek seferliklerin yerine birkaç yıl kalacak port a-cath ismi verilen materyaller de bırakılmaktadır. Yaklaşık 1 saatlik bir işlemle uygun noktaya bırakılan kateter, kişinin vücudunda 5 yıl kadar kalabilmektedir. Deri üzerinden hissedilen bu katetere enjektör ile ilaç girişi yapılabilmektedir.

Mesaneye Kemoterapi Nasıl Uygulanır?

Kemoterapi uygulamasının doğrudan mesaneye verildiği durumlara idrar kateteri kullanılmaktadır. İlacın kateter içine yerleştirilmesi daha sonra kateterin sıkıştırılması gerekir. Bu işlem sayesinde hastaya verilen ilaç, mesane bölgesinde kalır. Tüm mesane civarına yayılabilmesi içinse sırt üstü ve iki ayrı yana yatmak gerekir. Bu şekilde ilaç daha rahat yayılacak, tüm bölgeye değecektir. Bu yöntem en çok mesane kanseri olan hastalar için kullanılmaktadır.

Deriye Sürülen Kemoterapi Nasıl Uygulanır?

Çoğunlukla cilt kanserinde kullanılmakla beraber kimi kanser çeşitlerinde sürülen ilaçlar tercih edilmektedir. Hastanın derisi üzerine yayılarak sürülen bu kremler, içindeki kimyasallarla beraber doğrudan içeriye girerler. Krem doğrudan kanserli lezyona emilir. Kanser tedavilerinde bu gibi uygulamaların çok sık kullanıldığı, başarı oranının da bir hayli yüksek olduğu bilinmektedir.

Hakkında admin

Bu habere de bakabilirisiniz

Kemoterapi Alırken Karın Ağrısı

Kemoterapi Alırken Karın Ağrısı

Kemoterapi alırken karın ağrısı şikâyeti çok sık duyulan şikâyetlerden bir tanesidir. Hastalık sürecinde kişinin kanserli …

yorumlayın

  1. Kızım için kemoterapi süreci başlayacak ve aile boyu çok sıkıntılı bir süreçteyiz. Bu süreçle ilgili bilgi verdiğiniz için teşekkür ederiz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir